شناسایی زودهنگام نوآموزان و همکاری با ثبت احوال و علوم پزشکی، از مهمترین راهکارهای آموزش و پرورش اردبیل برای کاهش بازماندگی از تحصیل عنوان شده است.
هر ساله تعدادی از کودکان و نوجوانان به دلایل مختلف از حضور در مدرسه بازمیمانند و از چرخه آموزش رسمی خارج میشوند؛ مسئلهای که نهتنها نظام آموزشی، بلکه آینده اجتماعی و اقتصادی جامعه را تحت تأثیر قرار میدهد. با این حال، بررسیها نشان میدهد آمار بازماندگان از تحصیل در استان اردبیل طی سالهای اخیر روندی کاهشی داشته است.
اهمیت آموزش فراتر از سوادآموزی
در دنیای امروز، آموزش تنها به خواندن و نوشتن محدود نمیشود. تعلیم و تربیت در کنار همسالان نقش مهمی در تقویت مهارتهای اجتماعی، مشارکتپذیری، مسئولیتپذیری و آمادهسازی کودکان برای زیست در جامعهای دارد که به سرعت در حال تغییر است. مهارتهایی مانند سواد رسانهای، آشنایی با فناوری و تعامل اجتماعی از جمله الزامات آموزشی عصر حاضر به شمار میروند.
بازماندگی از تحصیل؛ چالشی چندبعدی
با توجه به اهمیت این موضوع، مسئله کودکان و نوجوانان بازمانده از تحصیل به یکی از دغدغههای اصلی نظام آموزشی کشور تبدیل شده است. ادارهکل آموزش و پرورش استان اردبیل نیز با هدف کاهش این آسیب، برنامههایی نظیر شناسایی گروههای هدف، جذب دانشآموزان بازمانده و پایش مستمر وضعیت تحصیلی کودکان و نوجوانان در سن آموزش را در دستور کار قرار داده است.
با وجود این اقدامات، همچنان صدها کودک در مناطق مختلف استان اردبیل از ابتدای سال تحصیلی جاری تاکنون موفق به ورود به محیطهای آموزشی نشدهاند و از فرصت آموزش رسمی محروم ماندهاند؛ کودکانی که آینده آنها بیش از دیگران در معرض آسیب قرار دارد.
پیامدهای اجتماعی بازماندن از تحصیل
کارشناسان آموزشی هشدار میدهند که بازماندن از تحصیل بهویژه در مناطق روستایی و حاشیهای پیامدهایی فراتر از حوزه آموزش دارد. افزایش احتمال درگیری با آسیبهای اجتماعی، کاهش توان اقتصادی در آینده و تضعیف سرمایه انسانی از جمله نتایج نگرانکننده این پدیده است که میتواند جامعه را در بلندمدت با چالشهای جدی مواجه کند.
آمارهای امیدوارکننده از پوشش تحصیلی در اردبیل
مدیرکل آموزش و پرورش استان اردبیل در نشست اخیر استاندار با معاونان و مدیران این ادارهکل اعلام کرد: نرخ پوشش تحصیلی دوره ابتدایی در استان بیش از ۹۸ درصد و در دوره متوسطه اول ۹۴.۸۸ درصد است که هر دو رقم بالاتر از میانگین کشوری گزارش شدهاند. همچنین عملکرد استان در دوره متوسطه دوم نیز نسبت به میانگین کشور وضعیت مطلوبتری دارد.
به گفته سید اردشیر رشیدی آلهاشم، نرخ ترک تحصیل در استان اردبیل از ۲.۶۴ درصد به ۱.۸۹ درصد کاهش یافته و تعداد بازماندگان از تحصیل نیز در یک سال گذشته از ۲ هزار و ۵۶۴ نفر به یک هزار و ۲۵۰ نفر رسیده است.
تمرکز بر دوره ابتدایی؛ اولویت اصلی آموزش و پرورش
بر اساس آمارها، جمعیت دانشآموزی استان اردبیل از ۲۵۰ هزار نفر عبور کرده که ۱۳۲ هزار نفر از آنها در مقطع ابتدایی تحصیل میکنند. بیشترین آسیب نیز متوجه کودکانی است که در بازه سنی ۶ سال و بالاتر قرار دارند.
پیگیری مستمر، عامل کاهش بازماندگی از تحصیل
معاون آموزش ابتدایی ادارهکل آموزش و پرورش استان اردبیل با اشاره به نتایج اقدامات انجامشده گفت: آمار کودکان بازمانده از تحصیل بهویژه در دوره ابتدایی طی چند سال گذشته روند کاهشی داشته است. به گفته وی، شمار کودکان ۶ تا ۱۱ سال بازمانده از تحصیل که پیشتر به بیش از یک هزار و ۵۷۰ نفر رسیده بود، از سال تحصیلی ۱۳۹۹–۱۴۰۰ به بعد کاهش یافته است.
وی افزود: در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۴، تعداد بازماندگان دوره ابتدایی ابتدا یک هزار و ۷۲ نفر بود که با اقدامات انجامشده، این رقم تا بهمنماه به ۹۵۰ نفر کاهش یافت و روند شناسایی و جذب همچنان ادامه دارد.
شناسایی زودهنگام نوآموزان؛ راهکار مؤثر
به گفته مسئولان آموزش و پرورش، جذب کودکان ۶ ساله یکی از مهمترین اولویتهاست. در همین راستا، با استفاده از اطلاعات ثبت احوال و دانشگاه علوم پزشکی، شناسایی زودهنگام نوآموزان پیش از آغاز سال تحصیلی انجام شده تا زمینه ورود آنها به پیشدبستانی و مدرسه فراهم شود.
