ماه نزدیکترین همسایه آسمانی زمین است. این مقاله به ویژگیها و حقایق جالب ماه، از جمله ماهلرزهها، بوی ماه، شکلگیری آن و دلیل مشاهده تنها یک طرف ماه میپردازد.
4 نکته ای از ماه که کمتر کسی می داند
ماه، نزدیکترین همسایه آسمانی زمین است که در بسیاری از شبها توجه ما را جلب میکند. ماه، تنها ماهواره طبیعی زمین است که به طور دائم در حال چرخش به دور زمین است. این کرهی زیبا به طور متوسط ۳۸۴۴۰۰ کیلومتر از زمین فاصله دارد. این مقدار فاصله به اندازهای است که در آن ۳۰ سیاره مشابه زمین میتوانند بین ماه و زمین قرار بگیرند. در این مقاله به حقایق و نکات جالب و علمی درباره ماه خواهیم پرداخت.
1- ماهلرزهها و لرزشهای ماه
ماه شباهت کمی به زمین دارد، اما همانطور که روی زمین زلزلههای مختلف رخ میدهد، ماه هم دارای «ماهلرزه» است. این لرزشها طولانیتر و ضعیفتر از زلزلههای زمینی هستند. ماهلرزهها میتوانند به دلایل مختلفی از جمله برخورد شهابسنگها، تغییرات دما، گرانش زمین و دیگر عوامل ایجاد شوند. دانشمندان ماهلرزهها را به چهار دسته اصلی تقسیم کردهاند: عمیق، حرارتی، شهابی و سطحی. لرزههای حرارتی به علت اختلاف دمای روز و شب اتفاق میافتند و معمولاً شدت کمی دارند. در حالی که لرزههای شهابی به دلیل برخورد شهابسنگها و لرزههای سطحی به دلیل ضربات سنگین به سطح ماه، شدیدتر هستند.
2- بوی ماه: آیا ماه بوی خاصی دارد؟
ماه فاقد اتمسفر است، اما فضانوردان ماموریت آپولو ۱۱ گزارش دادهاند که هنگام بازگشت از سطح ماه، بویی شبیه به بوی باروت یا فلز سوخته در تجهیزات فضایی و لباسهای آنان باقی میماند. این بو به احتمال زیاد به دلیل واکنشهای شیمیایی بین ذرات غبار ماه و اکسیژن موجود در فضا بوده است. نکته جالب این است که نمونههای ماه در زمین بویی ندارند، که نشان میدهد این بو فقط در شرایط خاصی و به طور موقت ایجاد میشود.
3- نظریه برخورد بزرگ: چگونه ماه شکل گرفت؟
یکی از نظریههای اصلی در مورد چگونگی شکلگیری ماه، نظریه «برخورد بزرگ» است. طبق این نظریه، سیارهای به اندازه مریخ به زمین اولیه برخورد کرده و ابر گازی و سنگی عظیمی را به وجود آورده که در نهایت، این مواد با گذشت میلیونها سال، به ماه تبدیل شدهاند. شواهدی از این برخورد در نمونههای جمعآوریشده از سطح ماه توسط فضانوردان ماموریتهای آپولو یافت شده است. این شواهد نشان میدهند که ترکیب شیمیایی ماه شباهتهایی به ترکیب زمین دارد، اما تفاوتهای قابل توجهی نیز وجود دارد.
4- چرا همیشه یک طرف ماه را میبینیم؟
شاید برای شما جالب باشد که چرا فقط یک طرف ماه به سمت زمین است. این به دلیل چرخش همزمان ماه به دور خود و به دور زمین است. ماه با همان سرعتی که به دور خود میچرخد، به دور زمین نیز میچرخد. به همین دلیل همیشه یک طرف ماه به سمت زمین است و اصطلاح «نیمه تاریک ماه» به اشتباه به این ویژگی اطلاق میشود. در واقع، هر دو طرف ماه همان میزان نور خورشید را دریافت میکنند. مدت زمان یک روز کامل ماه (زمانی که ماه یکبار به دور خود میچرخد) حدود ۴ دقیقه است. بنابراین، اگر ماه اصلاً نمیچرخید، میتوانستیم طرفهای دیگر آن را نیز مشاهده کنیم.
