محمد زینالی اناری
آیینها شامل ابعاد مختلفی هستند، برخی از این آیینها در هنگام مواجهه با پدیدههای سخت عالم هستند، مانند مرگ و بلایای طبیعی که اتحاد جماعت مردمی برای مواجهه با آن، بار سخت و دشوارش را کاهش میدهد. اما برخی دیگر شامل ابعاد خیر و هستیبخش به زندگیاند که همواره مسیر و افق زندگی را عمق و بقا بخشیدهاند؛ ابعادی که در حین جمع شدن، همدلی و تولید معنا، به دنبال درک یا دریافت جنبههایی اخلاقی یا ایمانی از اسرار هستی رخ میدهد. اما حضور جمعی مردم در این آیینها که در سابق میان اقوام کوچک به میان میآمد، اینک در شهرهای بزرگ سیاسی رخ داده و استعداد آن را دارد که به یک جنبش آیینی تبدیل شود.
غدیر، از جنبشهای آیینی است که در جامعه شیعی برگزار میشود؛ جنبشی که در راستای پاسداشت جمعی این روز و یادبود امامت حضرت علی(ع) و در واقع یادآور مسئولیت مؤمنان در بسط رسالت پیامبر اسلام است. رسالتی که برای هدایت بشر به سوی خیر و سعادت که هم شامل امر اخلاقی و هم امر ایمانی است، در روز غدیر بسط و تداوم مییابد و اینک ما آن روز را بزرگ میداریم. اما این جنبش آیینی به معنای جشن و بزرگداشت معمولی نیست، بلکه جشن غدیر در شهرهای بزرگ در قرن 21 برگزار میشود، به این دلیل که انسان امروزی دغدغه اخلاق و ایمان دارد. انسان امروزی این امر خیر را نه به شکل مطالعه یا پویش فردی که در جنبشی آیینی که مقوم همدلی، اتحاد و تبعیت از پیشوایان دینی است، در برنامههای شهری امروزی اجرا کرده و از خلال آن به درکی عمیقتر از وظایف مذهبی پی برده و به مرتبه بالای ایمان پای میگذارد.
جامعهشناس و پژوهشگر اجتماعی
