http://didshahr.ir/266743

11:42 :: 1402/12/22

آیین و سنن و رسوم و فرهنگ و جامعه شناختی در رابطه با یالانچی چرشنه، خبرچی چرشنبه ، کول چرشنبه، گول چرشنبه

4 چهارشنبه سوری در مناطق آذربایجان

 نویسنده: طاها اصغری

کتاب تاریخ اجارود، اردبیل، گرمی، مغان، مشکین، خلخال…

بخش؛ ادبیات فولکلوریک، آداب و رسوم و سنن؛

آداب و سنن و رسوم « چرشنبه» در مناطق آذربایجان، اجارود، تبریز، مغان، اردبیل، مشکین و خلخال و… ؛

۴ چهارشنبه ای که برای آذری ها مهم است

اولین چهارشنبه اسفند ماه معروف به ”یالانچی چرشنبه“ (چهارشنبه دروغین) شروع می شود

این مراسم در دومین چهارشنبه ماه اسفند موسوم به ”خبرچی چرشنبه“ (چهارشنبه خبرچی) و سومین چهارشنبه ماه موسوم به ”کول چرشنبه“ (چهارشنبه خاکستری) ادامه یافته و در آخرین چهارشنبه سال نیز که به ”گول چرشنبه“ (چهارشنبه گل) معروف است، به اوج می رسد.

علاوه بر این، به اعتقاد مردمان این مناطق، عدد چهار اصل و ریشه طبیعت جاودانه بوده و اشاره به چهار عنصر آب، باد، خاک و آتش دارد و به همین علت مردم، اولین چهارشنبه را منسوب به باد می دانند و اعتقاد دارند در آن روز باد خواهد وزید.

دومین چهارشنبه ماه آخر سال نیز منسوب به خاک، سومین چهارشنبه منسوب به آتش و چهارمین چهارشنبه هم منسوب به آب است.

رسم چهارشنبه سوری ماه آخر سال آیین های مخصوص به خود را دارد که سه مورد از آن آیین ها هم اکنون در مناطق مختلف این خطه فراموش شده ولی آیین های ویژه چهارشنبه آخر سال که به چهارشنبه سوری نیز معروف است، همچنان با قوت و با میدان داری تکم گردان ها برگزار می شود.

بر اساس این تقویم مردمی، سومین چهارشنبه یا ”کول چرشنبه“ (چهارشنبه خاکستری) و یا به تعبیری چهارشنبه آتش در هفته گذشته بود و در هفته جاری و در شب چهارشنبه آخر سال نیز مردمان این خطه با روشن کردن آتش در ساعات غروب روز سه شنبه به استقبال بهار رفته و با سرخی آتش و گرمای آن، گرم شدن زمین و رویش دوباره حیات و طبیعت را جشن خواهند گرفت.

هر چند که نام چهار؛ چهارشنبه آخر سال با نام چهارشنبه گره خورده ولی مراسم آن در ساعات غروب روز سه شنبه برگزار می شود.

برگزاری این آیینها در ساعات پایانی روز سه شنبه حکمتی دارد که در هزار توی تاریخ گم شده ولی نشانه هایی می توان از علت دقیق آن به دست آورد.

اغلب تکم چی ها و تکم گردانان در بین دو چهارشنبه آخر یعنی ˈکول چرشنبهˈ و ˈگول چرشنبهˈ(در روزهای جاری) در کوچه ها و خیابان های مناطق آذربایجان، تبریز، اجارود، مغان، اردبیل، مشکین، خلخال و… به حرکت در آمده و اشعارشان را خوانده و مژدگانی آمدن عید و فرا رسیدن نوروز را می گیرند.

چهارشنبه سوری

  • لینک کوتاه
  • https://savalankhabar.ir/266743

اشتراک این خبر :

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *